آیین‌نامه انجمن نویسندگان نوجوان

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

معاونت فرهنگی

مدیریت آفرینش‌های ادبی و هنری - زمستان  1399

1. مقدمه

       ایجاد محیط هنری و ادبی مناسب برای هنرمند از ضرورت‌هایی است که منجر به رشد کمی و کیفی آثار خلاق می‌شود. شناسایی استعدادهای ادبی کودکان و نوجوانان و فراهم‌سازی زمینه‌ی مناسب برای رشد و پرورش فکری و تخصصی آن‌ها، ایجاد فضایی برای جذب و پرورش نسل جدیدی از هنرمندان متخصص و متعهد برای آینده در فضایی امن و سالم از جمله مهمترین اهداف تشکیل انجمن های تخصصی کانون است.

به این منظور کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برای بالا بردن سطح آموزش و همگام شدن با رخدادهای ادبی ایران و جهان و با استفاده از خرد جمعی صاحب‌نظران و پیشکسوتان این حوزه  اقدام به تاسیس انجمن نویسندگان نوجوان در سراسر کشور کرده است تا از طریق آن آموزش داستان نویسی و نقادی را به صورت حرفه‌ای نهادینه کند.

2. تعریف

       انجمن نویسندگان نوجوان آخرین مرحله از فرایند تجربه نگارش داستان در میان اعضای برگزیده‌ی مرکز آفرینش‌های ادبی است. اعضا پس از گذراندن دوره‌های کارگاه نوشتن خلاق و کارگاه‌های داستان نویسی، واجد شرایط ورود به انجمن می‌شوند. این اعضا به شکل تخصصی نگارش گونه‌های مختلف  داستان را تجربه می کنند و آثار خود را در معرض نقد صاحب‌نظران قرار می دهند.

3. اهداف
3. -1              هدف کلی

الف: شناسایی استعدادهای ادبی کودکان و نوجوانان و فراهم‌سازی زمینه‌ی مناسب برای رشد و پرورش فکری و تخصصی آن‌ها

ب: ایجاد فضایی حرفه‌ای برای توسعه و آموزش مهارت‌های نقد و نگارش در گروه‌های سنی نوجوانان و جوانان پدیدآورنده‌ی داستان

3. -2              اهداف جزئی

الف: تشکیل فضای امن و سالم برای نوجوانان و اعضای ارشد علاقه‌مند به داستان نویسی

ب: گسترش و تداوم ارتباط اعضا و مراکز فرهنگی و هنری کانون در سطح تخصصی‌تر با یکدیگر و با کارشناسان ادبی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و چهره های ادبی شاخص استان و کشور

ج: ارتقاء سطح توانمندی‌های اعضای برگزیده

د: آشناکردن اعضا با جریان‌های ادبی معاصر و روز در حوزه داستان

ه: معرفی چهره‌های نو، جوان و خلاق در عرصه‌ی داستان

و: ایجاد زمینه‌ای مناسب برای رشد مربیان و کارشناسان در حوزه داستان

ز: ایجاد روحیه‌ی نقدپذیری و تربیت نگاه انتقادی

3. -3              هدف سازمانی

الف: پرورش نیروی انسانی متخصص در زمینه داستان نویسی در چهارچوب سیاست‌های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

4-  ارکان انجمن:

• دبیر انجمن
• شورای سیاست‌گذاری
• کارشناس انجمن‌های ادبی در ستاد (مدیریت آفرینش‌های ادبی و هنری)
• مسئول انجمن (کارشناس ادبی استان)
• نماینده انجمن (مربی ادبی استان)
• اعضا ( پیوسته، وابسته)

4-1 شورای سیاست گذاری:

شورای سیاست گذاری جمعی است متشکل از 5 تا 7 نفر شامل:

• رئیس شورای سیاست‌گذاری (معاون فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان)
• مدیر آفرینش‌های ادبی و هنری
• دبیر انجمن
• کارشناس انجمن‌های ادبی در ستاد
• دو نفر از نویسندگان و صاحب‌نظران حوزه داستان

اعضای این شورا، با پیشنهاد مدیر آفرینش‌های ادبی و هنری و با ابلاغ حکم از سوی معاون فرهنگی کانون مشغول به کار می شوند. این شورا وظیفه سیاست گذاری، نظارت و تصویب فعالیت‌های اجرایی و آموزشی انجمن را برعهده دارد.

5- دبیر انجمن:

       دبیر انجمن نویسندگان نوجوان فردی متخصص از میان چهره‌های شاخص و نام‌آشنای داستان نویسی کشور است که با پیشنهاد مدیر آفرینش‌های ادبی و هنری و تایید و ابلاغ معاون فرهنگی کانون برای مدت مشخص منصوب می‌شود.

       وظایف دبیر انجمن:

5-1 برنامه ریزی و تبیین و اجرای سیاست های کلی انجمن مطابق با آیین نامه ها و شیوه نامه های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان پس از تصویب در شورای سیاست‌گذاری

5-2 شناسایی و معرفی متخصصان، مدرسان و چهره‌های شاخص برای همکاری با انجمن‌ها

5-3 پیشنهاد سرفصل‌های آموزشی و پژوهشی در عرصه‌های مختلف داستان

5-4 برنامه‌ریزی برای تولید و انتشار آثار اعضا

5-5 فراهم‌کردن فضای مناسب برای ارتباط اعضای انجمن با نخبگان و پیشکسوتان داستان کشور

5 -6 زمینه‌سازی برای برگزاری مسابقات، مهرواره ها و حضور اعضای انجمن در مجامع ملی و بین‌المللی ادبی

5-7 تهیه و تدوین کتاب‌کار و جزوه‌های آموزشی برای مربیان با نظارت شورای سیاست‌گذاری

5-8 بررسی رزومه و تأیید صلاحیت نمایندگان انجمن‌ها

5-9 تأیید عضویت اعضای پیوسته و افتخاری

6- کارشناس انجمن در ستاد:

6-1 نظارت بر فرآیند اجرایی انجمن‌های استان‌ها

6-2 بررسی سوابق اعضای پیوسته و افتخاری و معرفی آن‌ها به دبیر انجمن

6-3 شرکت در جلسات شورای سیاست‌گذاری

 6-4 هماهنگی با نماینده و کارشناس‌مسئول انجمن در استان‌ها

6. -5             نظارت بر اجرای ویژه ‌برنامه‌های استانی

6-6  مشارکت در شناسایی و معرفی داوران، استادان، پژوهشگران و ... در بخش داخلی و بین الملل به دبیر انجمن

6. -7  پیگیری امور مربوط به مهرواره‌های داستان، انجمن‌های مجازی، تشکیل بانک اطلاعات کارشناسان مهمان انجمن‌ها، کتابخانه‌های تخصصی انجمن‌ها و موارد جدید به پیشنهاد دبیر انجمن
3. -    مسئول انجمن در استان:

کارشناس مسئول یا کارشناس آفرینش‌های ادبی استان، مسئول انجمن نویسندگان نوجوان استان است.

            وظایف:

الف: برنامه‌ریزی سالیانه انجمن شاعران نوجوان استان و ارسال آن برای ستاد در ابتدای هر سال

ب: شناسایی و معرفی افراد شاخص استان از میان استادان ادبیات، نویسندگان و پژوهشگران حوزه داستان برای دعوت به عنوان کارشناس مهمان انجمن ( در این باره مشورت با کارشناس انجمن‌های ادبی و دریافت تایید او الزامی است)

ج: معرفی مربی متخصص به عنوان نماینده برای انجمن استان (به ازای هر انجمن، یک نماینده)

د: ارسال گزارش نشست‌ها و برنامه‌های انجمن به ستاد

هـ: نظارت بر برگزاری نشست‌های انجمن استان و اجرای صحیح آن

8. -     نماینده انجمن

نماینده انجمن در استان، مربی ادبی متخصص در حوزه داستان است که از سوی مسئول انجمن به ستاد معرفی می‌شود. و پس از تایید صلاحیت از سوی مدیریت آفرینش‌های ادبی و هنری ابلاغ رسمی دریافت می‌کند.

             وظایف:

الف: ارتباط با اعضای انجمن و دریافت آثار

ب: هماهنگی با کارشناس مهمان

ج: اجرا و برگزاری جلسات انجمن زیر نظر مسئول انجمن

د: تهیه و تنظیم گزارش جلسات انجمن و ارائه آن به مسئول انجمن

هـ: مسئولیت اداره کتابخانه تخصصی انجمن استان

9. -    اعضای انجمن

در یک تقسیم بندی کلی اعضای انجمن ادبی به دو گروه تقسیم می شوند:

 اعضای وابسته:

        تمامی افراد زمانی می‌توانند درخواست عضویت در انجمن داشته باشند که عضو یکی از کتابخانه های کانون باشند یا به صورت مستقیم به انجمن معرفی شوند که در این صورت صلاحیت فرد باید توسط کارشناس ادبی استان بررسی و تأیید شود.

الف: اعضایی که به طور مستقیم به انجمن معرفی می‌شوند (سابقه عضویت در مراکز کانون را ندارند) پس از سه جلسه اجازه خوانش اثر در انجمن را دارند.

ب: پذیرش نوجوانانی که در مسابقات و رویدادهای ادبی معتبر (آموزش و پرورش و ...) دارای رتبه‌های برگزیده و ... هستند با ارائه مستندات، به عنوان اعضای وابسته بلامانع است.

اعضای پیوسته:

اعضای وابسته، پس از یک سال حضور در جلسه‌های انجمن، به عنوان عضو پیوسته پذیرفته می‌شوند.

9-1 شرایط اعضا

شرط اصلی عضویت در انجمن و خوانش اثر، داشتن اثر داستانیِ قابل قبول است. به گونه‌ای که از نظر کیفی و تخصصی بالاتر از سطح کارگاه داستان باشد و اصول اولیه و چهارچوب اصلی شعر در ان رعایت شده باشد. تشخیص این مورد با کارشناس ادبی استان است.

شرایط سنی اعضای انجمن:

نوجوان: 15+ ( تا 18 سال)

ارشد: 19 تا 22 سال

نکته الف: اعضای سنین پایین‌تر از 15 سال درصورتی که  آثار قابل تأمل در زمینه داستان داشته باشند، می‌توانند به‌ عنوان عضو وابسته در جلسه انجمن شرکت کنند.

نکته ب: اعضای فعال و علاقه‌مند مراکز فرهنگی هنری کانون می‌توانند به عنوان شنونده (مخاطب آزاد) در نشست‌ها حضور یابند.

10- شرایط ساختاری برگزاری انجمن

10. -1    نشست‌های انجمن با حضور حداقل 8 عضو فعال که دوره کارگاه داستان نویسی را با موفقیت گذرانده باشند و قادر به خلق آثاری قابل قبول باشند، رسمیت می‌یابد.

10. -2    در صورت حضور یک کارشناس متخصص داستان غیرکانونی در جلسات انجمن توجه به نکات زیر الزامی است:

الف: آشنایی با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و مرکز آفرینش‌های ادبی (انتظار می‌رود مسئول انجمن، کارشناس مهمان را در این زمینه، پیش از حضور در جلسه، توجیه کند و یک هفته پیش از برگزاری نشست، آثار اعضا را در اختیار او قرار دهد.)

ب: دانش کافی و ذوق ادبی حداقل در یکی از تخصص‌های مرتبط (تألیف، ترجمه، نقد، تدریس، پژوهش و ....)

ج: آگاهی نسبی از روان‌شناسی اجتماعی برخورد با نوجوانان، شیوه‌ی مناسب مواجهه با آثار ادبی نوجوانان (پرهیز از برخورد بزرگسالانه)

نکته: پرداخت حق الزحمه یا هدیه به کارشناس مهمان انجمن، بر عهده‌ی استان است و تصمیم‌گیری در این زمینه با توجه به امکانات و شرایط استان با مدیرکل استان خواهد بود.

10. -3        فاصله زمانی برگزاری نشست‌های انجمن نباید کمتر از یک ماه و بیشتر از دو ماه باشد. 

تبصره: نشست‌های مجازی انجمن‌ها می‌توانند در فاصله زمانی هر دو هفته یکبار برگزار شوند.

10. -4    ضروری است نشست‌های حضوری انجمن در مراکز فرهنگی هنری استان یا اداره مرکزی برگزار شوند.

تبصره 1: استان‌هایی که از نظر جغرافیایی وسیع هستند، به دلیل پرهیز از افزایش هزینه‌ رفت و آمد اعضا و مهم‌تر از آن پیشگیری از خطرات احتمالی سفرهای جاده‌ای و نیز جلوگیری از بروز مشکلات بُعد مسافت می‌توانند در مراکز شهرستان نیز انجمن داشته باشند، البته رعایت تمام شرایط برگزاری انجمن در این مورد الزامی است. پیشنهاد می‌شود در نقاطی از استان که چند مرکز نزدیک به هم با تعداد قابل توجهی از اعضای واجد شرایط انجمن حضور دارند، جلسه انجمن به شکل منطقه‌ای و با نظارت کارشناس ادبی استان برگزار شود. برای مثال: انجمن شرق استان، غرب، شمال یا جنوب.

تبصره 2: اعضای انجمن باید از حداقل دو مرکز باشند. (تشکیل انجمن برای اعضای یک مرکز، بی معناست و توجیهی ندارد)

10. -   نکات مهم قابل توجه:
11. -1          استفاده از روش‌های کارگاهی در انجمن ممنوع است.
12. -2     اختصاص نشست‌های اصلی انجمن به مراسم رونمایی کتاب یا برگزاری انجمن به مناسبت‌های مختلف تقویمی و حوادث و اتفاقات روز و موارد مشابه‌ ممنوع است. این برنامه ها می تواند جزو برنامه های جنبی انجمن باشد.
13. -3     کارشناس مهمان انجمن می‌تواند ۱۰ یا ۱۵ دقیقه آغازین یا پایانی جلسه انجمن را به صحبت درباره مبحث آموزشی بپردازد. (براساس نیازسنجی که کارشناس ادبی استان انجام داده است)
14. -4     تشکیل و تجهیز کتابخانه‌ی تخصصی داستان ویژه‌ی اعضای انجمن نویسندگان نوجوان در محل برگزاری انجمن الزامی است.
15. -5     در طول ماه و حداقل یک هفته پیش از برگزاری جلسه انجمن، آثاری که قرار است در جلسه خوانده شود، جمع‌آوری شود. بهتر است آثار مورد نظر به شکل یک جزوه تایپ شده و به تعداد شرکت‌کنندگان تکثیر شود و در زمان برگزاری جلسه انجمن در اختیار اعضا قرار گیرد. دو نسخه از این جزوه در واحد آفرینش‌های ادبی استان بایگانی و آرشیو شود. انجام این مهم برعهده‌ی نماینده‌ی انجمن خواهد بود. (جزوه می تواند به صورت فایل PDF باشد)
16. -6          در صفحۀ اول جزوه‌ی آثار نوجوانان درج اطلاعات زیر بر اساس جدول نمونه ضروری است:

11. -  پیشنهادهایی برای تثبیت و تقویت انجمن در استان

الف: اطلاع‌رسانی جلسات انجمن با استفاده از امکانات سایت استان، تابلوهای اعلانات اداره مرکزی استان و نیز فضای مجازی، حداقل سه روز قبل از برگزاری نشست.

ب: دعوت از مدیر، معاون، کارشناسان فرهنگی و هنری کانون پرورش فکری برای شرکت در انجمن

ج: انعکاس آثار برتر اعضای انجمن در نشریات استانی خارج از کانون یا نشریات کشوری

 هـ: ارسال ماهانه گزارش برگزاری جلسات انجمن به ستاد (مدیریت آفرینش‌های ادبی و هنری)

د: مستندسازی و ارسال ماهانه گزارش برگزاری نشست‌های انجمن به ستاد (مدیریت آفرینش‌های ادبی و هنری)

و: حضور اولیا در نشست‌های انجمن بلامانع است. (پیشنهاد می‌شود برای جلب اعتماد بیشتر خانواده‌ها در بعضی از جلسات از اولیا دعوت شود)

ز: حضور مسئولان نهادهای فرهنگی استان به‌عنوان مهمان بلامانع است.

نکته: توصیه می‌شود پس از رونق‌ نشست‌های انجمن نویسندگان نوجوان، از استادان و دانشجویان به عنوان مهمان دعوت شود. اما نکته‌ی حائز اهمیت این است که در هر صورت محوریت جلسه با خوانش آثار اعضا و نقد ادبی است و هیچ‌یک از مهمانان اجازه ندارند محتوا و روند طبیعی جلسه را با حضور خود تحت تأثیر قرار دهند.

ح: برگزاری فقط یک نشست یا همایش ویژه خوانش و نقد داستان‌های اعضای انجمن در پایان سال (از برگزاری نشست‌های خوانش اثر به بهانه مناسبت‌های تقویمی و به تعداد زیاد پرهیز شود.)

نکته: در این نشست بهترین آثار ارائه‌شده در جلسات انجمن در طول سال خوانده می‌شود. به بیان دیگر چکیده آثار انجمن ارائه می‌شود به طوری که بتوان میانگین کیفی و کمی انجمن یا انجمن‌های شاعران نوجوان استان را ارزیابی کرد.